fruitПлодоводствоFruit Growing0134-9759Институт плодоводстваfruit-710Research ArticleПЛОДОВОДСТВО И ЯГОДОВОДСТВО В БЕЛАРУСИFRUIT AND SMALL FRUIT GROWING IN ВELARUSСелекцыйная каштоўнасць сеянцаў фундуку ад свабоднага апыльвання сорту КаталонскийSelective value of hazelnut seedlings obtained from free pollination of the Catalan varietyВасехаВ. В.VasekhaV. V.

вул. Кавалёва, 2, аг. Самахвалавічы, Мінскі раён, 223013

witalij_waseha@tut.byЧарнавокаяК. А.CharnavokayaK. A.

вул. Кавалёва, 2, аг. Самахвалавічы, Мінскі раён, 223013

БарысенкаМ. М.BarysenkaM. M.

вул. Кавалёва, 2, аг. Самахвалавічы, Мінскі раён, 223013

РУП «Інстытут пладаводства»Belarus2024021220243609195Copyright © Васеха В.В., Чарнавокая К.А., Барысенка М.М., 20242024Васеха В.В., Чарнавокая К.А., Барысенка М.М.Vasekha V.V., Charnavokaya K.A., Barysenka M.M.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://fruit.belal.by/jour/article/view/710

У артыкуле прыводзяцца вынікі ацэнкі гаспадарчай каштоўнасці гібрыднага фонду, атрыманага ад свабоднага апыльвання заходнееўрапейскага сорту Каталонский ва ўмовах селекцыйнага саду. Пацверджана высокая гетэразіготнасць зыходнай мацярынскай формы па даследаваных селекцыйных прыкметах. Паказана магчымасць атрымання ў першым пакаленні трансгрэсіўных формаў адносна сорту Каталонский па такіх параметрах, як сярэдняя маса арэха (эмпірычнае расшчапленне 1 : 4 : 4), таўшчыня шкарлупіны (1 : 3), выхад ядра (7 : 1 : 6). Генатыпаў з больш раннім тэрмінам уступлення ў перыяд плоданашэння і з большым узроўнем зімаўстойлівасці ў параўнанні з сортам Каталонский атрымана не было. Для далейшай селекцыйнай працы ў якасці новага зыходнага матэрыялу з комплексам асноўных гаспадарча карысных прыкмет выдзелены чатыры гібрыды – 15-9/20, 15-9/41, 15-9/48, 15-9/50.

The article presents the assessment results of the economic value of the hybrid fund obtained from free pollination of the Western European Catalan variety under the conditions of the breeding seed orchard. The high heterozygosity of the original maternal form was confirmed by the breeding traits under study. The possibility of obtaining transgressive forms in the first generation compared to the Catalan variety in terms of such parameters as the average weight of the nut (empirical splitting 1 : 4 : 4), shell thickness (1 : 3), kernel yield (7 : 1 : 6) has been shown. Genotypes with an earlier period of entry into the fruiting period and with a higher level of winter hardiness compared to the Catalan variety were not obtained. Four hybrids – 15-9/20, 15-9/41, 15-9/48, 15-9/50 – were selected as new original material with a set of main economically valuable traits for further breeding work.

фундукселекцыязімаўстойлівасцьадбормаса арэхатаўшчыня шкарлупінывыхад ядраБеларусьhazelnutbreedingwinter hardinessselectionnut weightshell thicknesskernel yieldBelarusReferencesMolnar, T. Corylus / T. Molnar // Wild crop relatives: genomic and breeding resources : forest trees / ed. C. Kole. – Berlin, Heidelberg, 2011. – Chap. 2. – P. 15–48.Molnar, T. Corylus / T. Molnar // Wild crop relatives: genomic and breeding resources : forest trees / ed. C. Kole. – Berlin, Heidelberg, 2011. – Chap. 2. – P. 15–48.Development of the hazelnut chain in Tuscany: the case of the integrated project ‘Loacker, Hazelnuts of Maremma’ / V. Cristofoli [et al.] // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 523–529. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.76Development of the hazelnut chain in Tuscany: the case of the integrated project ‘Loacker, Hazelnuts of Maremma’ / V. Cristofoli [et al.] // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 523–529. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.76Current situation of hazelnut production in Slovenia / A. Solar [et al.] // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 27–33. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.5Current situation of hazelnut production in Slovenia / A. Solar [et al.] // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 27–33. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.5French hazelnut production / B. Saphy [et al.] // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 15–19. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.3French hazelnut production / B. Saphy [et al.] // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 15–19. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.3Mehlenbacher, S. A. Hazelnut breeding / S. A. Mehlenbacher, T. Molnar // Plant breeding. – 2021. – Rev. 45. – P. 9–141.Mehlenbacher, S. A. Hazelnut breeding / S. A. Mehlenbacher, T. Molnar // Plant breeding. – 2021. – Rev. 45. – P. 9–141.Smith, D. C. Hazelnut genetic improvement at Oregon State University, a summary of the breeding effort since 1969 / D. C. Smith, S. A. Mehlenbacher // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 35–40. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.6Smith, D. C. Hazelnut genetic improvement at Oregon State University, a summary of the breeding effort since 1969 / D. C. Smith, S. A. Mehlenbacher // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 35–40. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.6Status of hazelnut production in China: current situation, problems and future prospects / Q. H. Ma [et al.] // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 7–13. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.2Status of hazelnut production in China: current situation, problems and future prospects / Q. H. Ma [et al.] // Acta Horticulturae. – 2023. – Vol. 1379. – P. 7–13. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2023/1379.2Васеха, В. В. Фундук – перспективная культура для возделывания в Республике Беларусь / В. В. Васеха // Наука и инновации. – 2023. – № 3 (240). – С. 22–26.Васеха, В. В. Фундук – перспективная культура для возделывания в Республике Беларусь / В. В. Васеха // Наука и инновации. – 2023. – № 3 (240). – С. 22–26.Перспективные отборные формы фундука белорусской селекции / В. В. Васеха [и др.] // Глоб. наука и инновация 2022: Центр. Азия. Сер. «С.-х. науки». – 2022. – № 2 (16). – Т. II – С. 58–60.Перспективные отборные формы фундука белорусской селекции / В. В. Васеха [и др.] // Глоб. наука и инновация 2022: Центр. Азия. Сер. «С.-х. науки». – 2022. – № 2 (16). – Т. II – С. 58–60.Генетические основы и методика селекции плодовых культур и винограда / З. А. Козловская [и др.] ; под общ. ред. З. А. Козловской. – Минск : Беларус. навука, 2019. – 249 с.Генетические основы и методика селекции плодовых культур и винограда / З. А. Козловская [и др.] ; под общ. ред. З. А. Козловской. – Минск : Беларус. навука, 2019. – 249 с.Программа и методика сортоизучения плодовых, ягодных и орехоплодных культур / Всерос. науч.-исслед. ин-т селекции плодовых культур ; редкол.: Е. Н. Джигадло [и др.] ; под общ. ред. Е. Н. Седова и Т. П. Огольцовой. – Орел : ВНИИСПК, 1999. – 608 с.Программа и методика сортоизучения плодовых, ягодных и орехоплодных культур / Всерос. науч.-исслед. ин-т селекции плодовых культур ; редкол.: Е. Н. Джигадло [и др.] ; под общ. ред. Е. Н. Седова и Т. П. Огольцовой. – Орел : ВНИИСПК, 1999. – 608 с.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.